O armario dos meus pais

Marzo 11, 2010

Cando volvín, alí o seguía no cuarto escuro. Solitario, cuberto de po, roído polo caruncho e magoado pola humidade, coma un buxo centenario resistindo a decadencia dos anos, negábase, tamén el, a envellecer para sucumbir na memoria. Canso xa, mantiña aínda o orgullo señorial e o porte nobre doutros días. Ergueito, firme coma un zeus agonizante que se aferra ao cetro para reafirmarse no seu poder xa perdido. Así, tenso pero en silencio, ancorado á parede caleada, velaba o armario dos meus pais o paso do tempo.

Por un intre, tódolos meus recordos infantís afloraron dun salouco e quedaron ciscados, aboiando no espazo que me arrodeaba, cando trinta anos despois de marcharen volvín para visitar o derradeiro recuncho do mundo no que aínda permanecía algo meu. A estancia dos meus pais no palacete de inverno ficaba agora escangallada. Triste habitación aristocrática na que xa só quedaba o chisme aquel presidindo o baleiro de alcanfor rancio. Armatoste rexio que o abandono converteu nunha mole de madeira cun espello crebado no centro da fachada. Cántas tardes non pasamos aquí con mamá, mirando parvos para ela mentres se preparaba para as funcións de ópera no Teatro María naqueles anos anteriores á Revolución. Era para nós coma unha icona helénica, branca e fermosa. E papá, de etiqueta e co gran mostacho aquel que lle daba un aire magno que nin o noso, aínda por entón tsar, Nicolai II. Qué pouco lle faltaba para marchar da casa para sempre. Si, para sempre.

¡Ai, vello gardarroupa deturpado pola historia! Pensar o medo que che tiña cando era pequeno, e como o fun perdendo pouco a pouco segundo transcorría a miña nenez, ata que incluso cheguei a botarte en falta. Recordo ben cando encerrei a Igor no teu interior porque quería saber qué se sentía sendo fillo único. Xa sabes, cousas nosas, e ademais, só foron unhas horiñas. Véñenme á mente os días convulsos, aquel domingo de xaneiro que máis vale borrar, no que me acochaches no teu ventre porque non quería ver o que pasaba na rúa, diante de min. Lembro tamén, cando dixen que eras un armario encantado e que pronunciabas misteriosamente na penumbra o meu nome cando entraba na habitación sen permiso: Václav, Václav. Nunca me creron, pero en todos estes anos nos que estiven tan lonxe, non deixei de escoitar a túa voz rouca na miña cabeza. Porque, anque non o pareza, en Nova York tamén pasan os anos, e ao volver a San Petersburgo decátome de que tampouco é xa nada do que un día foi.

¿E se, de socato, todo fose mentira? ¿E se detrás desas portas brancas houbese algo máis ca un frac obsoleto e un vestido de festa vermello pasado de moda?

Advertisements

E de súpeto…

Xullo 26, 2011

E de súpeto,

A paz na súa penumbra espesa

Afogou os lamentos metálicos dun monocordio oxidado.

Saíu o sol nocturno cos seus arames de cristal

Polos ángulos dun polígono desafinado

Escindíndose en mil partículas brillantes de aerosol

Sobre as ás postizas dos homes.

Os nosos segredos son prototipos de soños,

O amor, un convencionalismo,

A mentira, o único deus verdadeiro.

Unha Noticia Inesperada

Xullo 26, 2011

Como sigas así, vas erosionar tanto o chan, que á sala de espera vanlle ter que pór “a sala do suco”. A cento oitenta pasos por minuto, como os lexionarios máis veloces, vas da fiestra á porta do quirófano, e volta para a fiestra e volta para a porta, e xiras, e outra vez, a ventá, a porta, a ventá, a porta, e segues e segues. Non o aturas máis, ou sae o médico ou entras ti, pero necesitas saber o que está a pasar aí dentro. Nunha das veces que te achegas á xanela, fas o amago de mirar para afora, pero nin se queira te fixas se abriu o día ou se aínda chove, como cando saíches da casa esta mañanciña para ir ós xulgados, se xa é de noite ou se aínda hai luz. Nada, o que se di nada.

¡Que día tan longo! Intentas comerte as uñas. Pero qué uñas vas comer, se hai seis meses e medio que quedaches sen elas, cando Cari che dixo o que che dixo. Se non hai onde roer: un cigarro. Necesitas un cigarro e buscas o paquete nos petos da chaqueta e do pantalón sen atopalos. Estará no maletín, pensas. Pero Adonai, ¿non te lembras de que ti non fumas? Ademais, nos hospitais está prohibidísimo e, outra cousa, quen leva o maletín non es ti, é o teu avogado.

Agora si, desespéraste. Xa non o resistes máis. Se lle fixeras caso á túa familia e non abandonaras os vellos costumes. Precisas noticias xa. Miras o reloxo. ¿Cantas horas levas esperando? Unha hora e cuarto, unha eternidade. Empezas a retorcer un pouco de pelo entre o polgar e o índice da man esquerda. Ó rato deixas a melena e miras para túa sogra, a señorona xitana de loito que está sentada ó outro lado da sala e que non te pode ver nin en pintura. ¿Como pode estar tan tranquila? Esquéceste de que ela xa pasou por isto media ducia de veces. Xa sabe de qué vai.

Procuras calmarte un pouco e sentas na cadeira que hai xusto ó lado da porta do quirófano. Resistes medio minuto totalmente parado ata que a túa perna dereita empeza a tremer por si soa. Érgueste e volves a pasear pola sala como antes. Sen saber moi ben como, tropezas cos teus propios pés (non caes, pero case) e ensúciaste un dos zapatos. Páraste e límpalo contra a perneira do pantalón. Prosegues. Non aguantas máis. Xuntas as mans pedíndolle ó ceo un pouco de paciencia. ¡Deus, que non tarde moito! Empézache a afogar a garabata vermella que puxeches hoxe por aquilo da primeira impresión. Pero non era agora o xurado o que che preocupaba. A afrouxas dun tirón, tragas saliva, das media volta e quedas, outra vez, ollando para a porta do quirófano como querendo abrila por telequinesia. ¿Que estará a pasar aí dentro? ¿Cando sairá? Tés que sabelo xa. ¡Xa! Sentas outra vez no mesmo sitio de antes e intentas controlar o ritmo respiratorio. Imposible.

De socato, ábrese a porta do quirófano e aparece na sala de espera unha fulana vestida de verde baixándose aínda a máscara. Achégase a ti. Poste en pé.

-¿É vostede familiar de Caridade Ximenez?

-Son. É a miña prometida.

-Parabéns, é vostede pai de dúas nenas preciosas.

-¿Dúas?

Mora na tua voz

Maio 4, 2011

Mora na túa voz e teu encanto

A angustia tremebunda do antimonio.

Nalgún ángulo obtuso deprimido da memoria

Unha bolboreta gris

Enreda nas súas ás molladas en cinza

Libélulas acuáticas de amianto.

Dos eidos sonoros da túa boca saen

Antílopes de cristal e anagramas

Voando entre as vainas de luz incrédula.

Insectos de carbono e clorofila

Dormen quedos nos tentáculos das flores.

Como o furacán nun berce de cartolina

A noite decrecente suxeita polos bordes

Sáese da atmosfera sombría.

Tintinan campás electroacústicas

Rompendo no silencio magnético da morte

O medo absurdo á dor ficticia.

Mingua o meu corazón de bicarbonato,

Avanza a marabunta polas pedras

Roéndoas como cempés de cotegrán

Todos os currunchos do meu reflexo.

Ídevos pantasmas da miña soidade

Noutrora benvidos e arestora odiados.

Expandídevos entre as vogais dos meus poemas,

Zarabandas tristes no meu crepúsculo orcelado.

Cadro 1

Vouvos contar unha historia. A historia de Boffin of Needlehole. Boffin é hoxe un home xa vello, pero asegúrovos que de mozo, antes de entrar no cárcere, non había cousa que puidera con el salvo a garda imperial.

Boffin ten hoxe os ollos azuis gastados detrás duns lentes de cu de botella pegadas con cinta autoadhesiva, unha dentadura postiza de contrabando perfecta e unha inseparable boina que tralos anos xa non se deixa distinguir do pelo totalmente branco. Boffin é alto e robusto, un home do país que cheira a tabaco negro e a viño peleón. Dende hai tempo, viste unha camisa a cadros entre azul e sucio e un pantalón de pana que perdeu a cor orixinal. Apoiándose nun bastón de carballo, o seu camiñar é marcado, rítmico e cun certo swing entre irónico e divertido.

Cadro 2

Cando vinte e sete anos despois saíu do presidio e volveu á súa casa, só atopou un armario tan vello coma el. Solitario, cuberto de po, roído polo caruncho e magoado pola humidade, coma un buxo centenario resistindo a decadencia dos anos. Canso xa, mantiña aínda o orgullo señorial e o porte nobre doutros días. Así, tenso pero en silencio, velaba o armario dos seus pais o paso do tempo.

Por un intre, tódolos seus recordos infantís afloraron dun salouco e quedaron ciscados aboiando no espazo. Cántas tardes non pasou alí coa súa nai, mirando parvo para ela mentres se preparaba para as funcións de ópera no teatro naqueles anos anteriores á Revolución. E seu pai, de etiqueta e co gran mostacho aquel que lle daba un aire ao emperador. En fin, qué pouco lle faltaba para marchar da casa para sempre.

De súpeto lembrouse de que dentro daquel armario branco co gran espello crebado na fronte debía haber unha caixiña chea de cousiñas desas que adoitan gardar os nenos como grandes tesouros. Abriu o armario e alí estaba. Colleuna con delicadeza e colocouna no colo. Abriuna e sacou dela un pano de man. Fora un regalo do seu pai. Dérallo o día que visitaron a fábrica de forxa do tío Wolf. É como se aínda puidese escoitar o tintineo constante dos martelos contra o ferro candente, o triquetraque das máquinas trituradoras ou o chascar do lume naqueles enormes fornos.

Cadro 3

Só uns meses despois, co estalido da Revolución, tanto o seu pai como o tío Wolf foron chamados a filas. Foi aquel domingo de xaneiro cando un almirante da armada do imperio petou á porta da casa mentres que estabamos a celebrar o aniversario de mamá. Papá deunos un bico na fronte a cada un e marchou con aquel home de botas de charón con esporas enormes nos tacóns e luvas brancas impolutas. Non volveu. Tanto el como tío Wolf quedaron perdidos para sempre entre os madeiros crebados do veleiro insignia da frota imperial afundidos nalgunha fosa mariña do norte do país pouco antes de que as tropas chegaran á cidade con toda a artillería cantándolle á vitoria dos insurrectos.

Cadro 4

De súpeto apareceu na estancia unha neniña pequena cunha boneca no colo. Sen dicir nada, a nena sentouse ao carón do vello. Boffin mirábaa. Non sabía quen era. Parecía perdida. Seguro que tiña frío, fame e sono. Pola idade podería sela súa neta ou a súa sobriña, pero iso era imposible. El entrara na cadea de moi novo e a súa irmá pequena desapareceu cando os rebeldes asaltaron o internado no que estudiaba. Saioa. Cánto a estrañou nas frías e longas noites na cela! Cómo lle faltaban os seus sorrisos, os seus berros, os seus xogos…”Saioa, meu querubín”. Igual que aquela nena, Saioa sempre levaba a bonequiña de trapo que lle regalara tía Magdalena no colo. A mesma bonequiña que apareceu desmembrada no internado despois do asalto dos rebeldes. Saioa! Sempre tan inxenua, tan vulnerable, tan inocente pero tan caprichosa e tan pícara.

Cadro 5

Despois daquel momento de recordo da súa irmá, sacou da caixa un libro marrón moi vello. Era o de latín. Buff, latín! Nunca pasou do “Dulce est pro patria mori” e do “Filii parentibus oboedire debent”. “Manus, manues, manum, manui, manu, manus, manus, manuum, manus, manibus, manibus, manus”. Menos mal que non todo era latín, nin soportar a aquela profesora que cheiraba a queixo rancio. Os recreos eran outra historia. Sentíanse libres, alleos a todos os problemas que os esperaban na clase de aritmética do profesor Arím. Un tipo curioso… E o mestre de historia, que dicía que todo o que saía nos libros era mentira porque os escribían homes ricos, brancos e con gravata. Non debía mirarse no espello cando saía da casa porque el era máis branco que o leite e sempre levaba unha gravata vermella ao redor do pescozo, claro que daquela rico, o que se di rico, aínda non o era. Pero o latín… o latín era moito latín… e quedou durmido…

Cadro 6

A nena espertou a Boffin da súa soneca colléndolle a man. Que fría estaba. Era como se tivera absorbido toda a friaxe daquel cuarto. Era unha habitación demasiado grande e demasiado baleira. Era escura, cheiraba a alcanfor, a humidade, a pan reseso ou simplemente a soidade e a vello. Pero aquela neniña facía que un lugar tan inhóspito tivera algo de luz. Un tenue bafo de ledicia, de esperanza, de ilusión. Imaxinaba á súa irmá ensaiando, co tutú rosa, para as súas clases de ballet, correndo polo cuarto facendo nonseiqué saltos e nonseiqué posicións. Qué lonxe quedaba todo, qué grande era aquela estancia agora e qué pequeno era el. Mirou para a nena que xogaba en silencio coa boneca e sentiu como o corazón lle espremía unha bágoa polas mazulas.

Cadro 7

Enxugou as pérolas, volveu meter a man na caixa e sacou unha postal. Observouna ben. Non tiña nada escrito pero sabía perfectamente qué significaba. Os verdes prados, os outeiros nevados, o río, as casiñas perfectamente aliñadas á súa beira… Magrove. Alí pasara Boffin todos os veráns ata que cumpriu catorce anos. Tiña moitos recordos dese val tan fermoso. Dalgunha maneira representaba a súa infancia, a súa propia esencia. Alí tivera os seus primeiros contactos coas artes, os libros prohibidos, a política, o amor. Magrove tiña para Boffin un valor infinito. Pero o recordo de Saioa aparecíase como un espectro nos ollos daquela nena como unha burla macabra.

Cadro 8

E pensando en Magrove e na súa infancia lembrou as marionetas coas que xogaba de neno, o balancín, as canicas, o arco e as frechas, a espada de madeira que lle fixera o seu pai. As clases de bombardino co profesor aquel, como se chamaba? Damosky, Mosdaky, Kymosda, Dakymos? E os sábados de primavera, cando tocaba a banda militar na praza tralas asembleas. Pero máis que nada recordaba aquela nana que lle cantaba a súa institutriz e ás veces a súa nai para que quedase durmido. Antes non entendía a letra nin por qué lla deixaron de cantar cando o pai marchou á guerra. Hoxe comprendía que era unha historia triste, a súa propia.

Miña nai quero cantar

Mamá déixame xogar

Miña nai quero bailar

Mamá deixa de chorare.

Fillo non podes xogar

Fillo non podes cantar

Escoita fillo o redoblar

Hoxe tocan por teu pai.

Cadro 9

A nena da boneca remexeu na caixa e foi coller unha foto dun neno pintado de marrón que así era como llo dicía el ao seu pai cada vez que o seu primo Malik lles escribía dende moi lonxe.

O primo Malik era pastor de cabras no deserto e tiña unha gran paixón: bailar. Esperaba sempre con impaciencia o ano enteiro para celebrar as festas do seu poboado e bailar e bailar sen parar. Pero polas noites, na soidade da súa xaima, soñaba co mar. Escoitáralle ó seu avó contos de corsarios, conquistadores e sereas. Mesmo Boffin nalgunha das súas cartas lle falara de extensións infinitas de auga na que vivían peixes e monstros enormes de tres cabezas que devoraban aos homes e aos seus barcos. Pero Malik non era capaz de imaxinar tanta auga xunta. Nembargantes, pensando no mar e naquelas historias era feliz.

Cadro 10

Canso xa da súa propia existencia volveu a vista á nena que agora tiña un lixeiro sorriso na face. Sentiu lástima. E empezou a canturrexar mentres marchaba.

Xullo 7, 2010

Figura en Barro Cocido

Xullo 7, 2010

Catedral de Santiago de Compostela

(unha noite calquera)

¿Que sería de min se… fora un can? Pois, se eu fora un can, agora estaría máis contento ca un cuco, perdón, ca un can. Non é fácil facer escribir a un can, e menos a ordenador. Ben, recoñézoo, eu sempre souben que era un animal extraordinario. Pero a miña intelixencia non é o único que teño. Os meus oitenta centímetros de estatura, meu fociño exquisito, o meu pelico branco con manchas ocres e os meus andares elegantes, fan de min un dos mellores exemplares de sambernardo que xamais se criou no Val de Aosta e no mundo enteiro. Por iso, aínda é hoxe o día que non entendo por qué me venderon os monxes do convento-hospicio do Gran San Bernardo. Qué se lles vai facer, pobriños, se pensan que a 2.472 metros por enriba do nivel do mar están máis preto de Deus có resto dos mortais. No fondo son como os ianquis, cren que Paris pertence a Francia cando todo o mundo sabe que é de Troia. Iso sábeo calquera can de palleiro. Xa o dicía Sir Bull Dogh: “tanto aire fresco non pode ser bo para os seres humanos”.

A miña vida no claustro era intensa pero sumamente relaxada. Eu durmía na cela de Frei Xacobe. Pola mañá, así como soaban as campás para as matinas, espertábao. Mentres el ía á capela, eu metíame no seu catre e durmía un pouquiño máis. Non era moi cómodo, pero, polo menos, algo máis quente que a alfombra.

A iso das nove, unha vez almorzado eu, paseabamos os dous xuntos polo patio do convento e discutiamos sobre as cousas importantes da nosa existencia. Non sempre nos puñamos de acordo. Por suposto que a razón, na meirande dos casos, por non dicir, en todos, tíñaa eu, pero claro, eu só era un can.

Polas tardes, pasaba o tempo cos outros sambernardos. (Xuro que nunca vin tanta ignorancia xunta.) E pouco antes do solpor, lía na biblioteca e deixaba voar libremente as miñas ideas e fantasías.

Coma un sambernardo servicial e obediente, sempre fixen ben o meu traballo. Á hora de salvar ós tristes paiolos que se perdían entre a neve, eu era como un furacán chinés, o máis veloz e eficaz. Como me ensinaran cando eu era aínda un infante torpe, revoltoso e indouto, cun pelgacho coma unha toalla portuguesa, ó atopares a algunha ánima perdida entre os fríos xeos alpinos, eu ladraba dúas ou tres veces e bebíame dun grolo o augardente do pipo que levaba debaixo do papo. Si, aquelo si que quentaba ben o estómago. De tódolos xeitos, botáronme e trouxéronme ás Rías Baixas. ¿Onde queren que salve aquí xente entre a neve, se non neva? ¿Na area? Non, mellor, poño un traxe de baño vermello ó estilo de Pamela Anderson en Baywach e, entre paseo e paseo polas praias de Baiona, voulle roubando o traballo ós de Protección Civil. ¡Parvadas!¡Que vida de can!

Ás sete menos cuarto da mañá, o galo dos meus veciños canta tan horrendamente que ata as pegas parecen rousinois ó seu carón. Logo, a miña ama fede tanto a colonia barata, que non comprendo como o meu delicado olfacto o resiste. Pero o peor, sen dúbida o máis horrible, é que os elefantes son pésimos danzaríns porque teñen dous pés sinistros e que o chihuahua do lado sempre fai desaparecer pola mañá ós meus saborosos ósos. ¡¿É esta unha vida para un can da miña clase?!

Lúa

Xullo 4, 2010

A lúa sobre o Atlántico no amencer.

Margaridas

Xullo 4, 2010

Se foras unha margarida

Terías a pel cuberta de cinza de á de bolboreta.

Se foras unha margarida

Seria daltónico.

Que buscas?

Xullo 4, 2010

Que buscas entre os minúsculos silenzos dos meus suspiros

Entre a penumbra acuática dos meus soños?

Entre as fugas da miña memoria?

Que queres atopar entre as palabras dos meus versos?

Entre os pesares convexos da miña consciencia

Se unha imaxe túa é todo o meu pensamento?